A cewar Kamfanin Dillancin Labaran Hauza, idan kana daga cikin iyayen da suke ganin cewa duk waɗannan batutuwa haramun ne ko kuma bai kamata a yi magana a kansu ba, to ka sani cewa kafin ma ka yi tunanin yin magana da su, yaran suna tattauna waɗannan al’amura a tsakaninsu. Saboda haka, ya fi kyau ku da kanku ku koyar da ’ya’yanku game da waɗannan abubuwa ta hanyar da ta dace a lokacin da suke kai shekarun balaga.
Mafi kyawun lokacin magana game da balaga
Mafi kyawun shekaru na yin magana da yara game da alamomin balaga shi ne shekaru 9 (a yankin gabas ta tsakiya), wato lokacin da yaro ya fara samun fahimta da sanin ya kamata game da wannan batu.
Kada mu jira har sai alamomin farko da na biyu na balaga sun bayyana ga yaro sannan ya fuskance su cikin tsoro da firgici, ko kuma ya kasa sanin abin da ya kamata ya yi. Maimakon haka, ya kamata mu bayyana masa cewa wannan wani abu ne na dabi'a da ke faruwa a jikin mutum, kuma mu yi masa bayani cikin sauƙi, ba tare da tsoratar da shi ko sanya shi jin cewa akwai wata matsala ba.
Ana kuma ba da shawarar cewa iyayen da suke jinsi ɗaya da yaron su ne za su fi dacewa su yi masa waɗannan bayanai, domin hakan na iya taimakawa wajen ƙara masa ƙarfin gwiwa da kwanciyar hankali.
Ayyukan iyaye wajen tarbiyyar matashi game da batutuwan jima'i
Dangane da tarbiyyar matashi game da batutuwan jima'i, iyaye suna da manyan ayyuka guda biyu:
Na farko: Su sanar da shi sahihan bayanai na ilimin halitta game da jima'i, domin ya fahimci yadda gabobin jima'i suke aiki da kuma yadda za a kula da lafiyarsu.
Na biyu: Su koya masa yadda zai sarrafa sha'awar jima'i ta hanyar la'akari da ƙa'idodin ɗabi'a da al'adun al'ummarsa, domin ya guji karkacewa da kuma matsalolin damuwa da sauran illolin da za su iya biyo baya.
Wasu shawarwari ga iyaye wajen magana da ’ya’yansu
Iyaye za su iya amfani da waɗannan shawarwarin yayin tattaunawa da ’ya’yansu game da tarbiyyar jima'i:
1. Bayar da isasshen bayani game da balaga
Ku yi wa ’ya’yanku, musamman ’ya’ya mata, isasshen bayani game da balaga da sauye-sauyen da matasa ke fuskanta a wannan lokaci.
2. Bayyana cewa sauye-sauyen al'ada ne
Ku bayyana wa ƴaƴanku cewa duk waɗannan sauye-sauyen abubuwa ne na al'ada da dabi'a, kuma babu wani dalilin da zai sa ya shiga damuwa ko tsoro.
Balaga na iya kawo sauye-sauye a cikin dangantakar da ke tsakanin iyaye da ’ya’yansu. Wani lokaci sauye-sauyen yanayin zuciya da halayen matashi a lokacin balaga kan haifar da rikice-rikice da matsaloli da dama a cikin iyali.
Dangantakar da a baya take tsakanin iyaye da ’ya’ya cikin kusanci, soyayya da ɗumi, wani lokaci tana iya zama mai sanyi, nesa, har ma da yawan saɓani da gardama.
3. Fahimtar sauye-sauyen yanayin zuciya
’Yan mata galibi suna bayyana motsin zuciyarsu da sauƙi, yayin da samari wani lokaci suke iya fuskantar tsananin fushi da ɗabi'ar faɗa ko tsokana.
Ɗaya daga cikin dalilan waɗannan sauye-sauyen yanayin zuciya shi ne sauye-sauyen sinadaran hormones da ke faruwa a jikinsu.
A irin wannan yanayi, idan iyaye suka mu'amalanci matashinsu cikin natsuwa, haƙuri da tausasawa, za su fi iya kiyaye hanyoyin sadarwar magana da shi.
Dorewar kyakkyawar dangantakar iyali da samar da yanayi na abota, kusanci da fahimtar juna suna da muhimmiyar rawa wajen magance matsalolin motsin zuciya da na tunanin matasa.
Tallafawa matashi, samar masa da kwanciyar hankali da kasancewa tare da shi a kai a kai na iya hana faruwar karkacewa da dama, halayen banza, aikata laifuka da kuma wasu matsalolin zamantakewa.
4. Mutunta sirrin ɗanku
Ku mutunta sirri da keɓantawar ɗanku, duk da cewa kuna ƙoƙarin gina dangantaka ta kusa da shi mai cike da amana da fahimtar juna.
Ku bayyanawa matashin ɗanku cewa sauye-sauyen balaga ba su zama iri ɗaya ga kowane mutum ba.
Haka kuma yana da muhimmanci a sanar da matashi cewa sauye-sauyen jiki da yake fuskanta za su kasance tare da sauye-sauyen motsin zuciya, fahimta da ɗabi'a. Duk waɗannan yanayi, motsin zuciya da abubuwan da yake ji abubuwa ne na al'ada kuma masu lafiya.
Ya kamata kuma a bayyana wa matashi muhimmiyar alaƙar da ke tsakanin sha'awar jima'i da lafiyayyun motsin zuciya, kamar sha'awa, ƙauna, tausayi da makamantansu.
Madogara:
Littafin Nazarin Tarbiyyar Jima'i ga Yara da Matasa Bisa Mahangar Musulunci.
Ra'ayinka